««

Fonemas vocálicos

Preme sobre un fonema para ver como se articula 

Vogais semiabertas   /ɛ/    /ɔ/

En palabras con e ou o breves no latín: ferro, fero, besta, festa, medo, pedra, vén, sete, égoa, cego, grego, nove, roda, óso, nora, soño.

Normalmente en palabras esdrúxulas e cultismos: directo, época, óbolo, óbice.

Nas palabras rematadas en -el e -ol (pastel, papel, mel, anel, caracol, español, mol) así como os seus plurais (pasteis, papeis, meles, aneis, caracois, españois, moles).

 Nas palabras rematadas en -elo, -ela, -enza, -encio, -encia, -ola, -ocho, -ocha, -ote, -ota e -oz, e tamén os seus plurais: portelo, elo, castelos, cadela, mourenza, silencio, paciencia, caracola, rapazolas, gordocho, vellote, voz, feroz.

Nos nomes das seguintes letras: e, o, efe, ele, eme, ene, eñe, erre e ese.

Nos indefinidos alguén, ninguén, ren, cadaquén, quenquera, calquera, mesmo, certo...

No interrogativo quen.

Nos numerais cero, sete, nove, dez, cen...

Na conxunción copulativa e, aínda sendo átona.

Nas formas do posesivo noso, nosos, nosa, nosas.

Nos pronomes tónicos eu (tamén con pronuncia semipechada), ela (tamén con pronuncia semipechada), nós, vós, connosco, convosco.

Vogais semipechadas   /e/    /o/

En palabras con e ou o longos no latín: cheo, tona, rede, todo, boca, collo.

Nos sufixos tónicos -és, -esa, -edo, -eza, -ello (agás vello), -ella (agás vella), -oso, -on, -ona, -or, -oño e -ollo: cangués, coruñesa, penedo, avareza, pendello, orella, curioso, pasmón, mangallona, comedor, dor, risoño, ferrollo.

Palabras rematadas en -eo, -ea, -oa: feo, fea, alleo, allea, seo, area, leoa, boa, coroa.

Seguidas de consoante palatal (ch, x, ñ, ll) ou formando ditongo con i: empeño, pechas, pecho, deitan, cheira, espello, adoito, mollen, acochas.

No infinitivo dos verbos da segunda conxugación (-er) e no infinitivo do verbo pór: saber, ter, comer, facer, pór, pormos, poren.

Na vogal tónica dos verbos en -ear: ouvean, ceas, coxeo.

Formando ditongos decrecentes: meu, eira, moito, ouro, touro, eito, moucho, noiva, eixe.

Nos nomes das letras seguintes: be, ce, de, gue, pe, te, xe e zeta (ou ceta).

Nos demostrativos este, esta, ese, esa, aquel, aqueles.

Nos numerais tres, once, doce, trece, catorce.

Nos pronomes tónicos eu (tamén con pronuncia semiaberta), el, ela (tamén con pronuncia semiaberta), nosoutros, vosoutros.