««

Fonemas consonánticos

Preme sobre un fonema para ver como se articula 

A gheada

A gheada é un fenómeno dialectal consistente na evolución de /g/ cara a unha pronuncia fricativa farínxea /ћ/. Estas pronuncias aspiradas están documentadas dende finais do século XVIII e son maioritarias na lingua oral-popular de todo o galego coruñés e pontevedrés, así como do occidente de Ourense e Lugo.

É un fenómeno interno xerado dende o galego, a partir da evolución de /g/ en posición feble. A normativa actual permite elixirmos entre a pronuncia velar [g] e a pronuncia farínxea [ћ], sendo ambas correctas. En calquera caso estes fonemas escríbense sempre coa mesma grafía, a letra "g". Se queremos indicar expresamente a utilización da gheada nalgunha palabra ou expresión podemos utilizar o dígrafo "gh".

O seseo

O seseo consiste na non diferenciación do fonema /θ/ e a súa realización como /s/. No galego actual conviven co sistema non seseante diversos sistemas seseantes. A normativa actual permite o uso do seseo para aqueles falantes que así o elixan.

O seseo pode ser implosivo ou explosivo. O seseo implosivo dáse en posición final de sílaba (pas, des, rapas) e o seseo explosivo dáse en posición inicial de sílaba (sinco, faser, sero).

Falamos de seseo parcial cando só se dá o seseo implosivo, e de seseo total cando o seseo é implosivo e explosivo asemade. O seseo total é un fenómeno costeiro das provincias da Coruña e Pontevedra. O seseo parcial afecta á zona central da provincia da Coruña e de Pontevedra. A zona non seseante inclúe Lugo, Ourense e a zona oriental das provincias da Coruña e Pontevedra.